Drugie życie odpadów

Dnia 30 września 2026 roku uczestnicy projektu Erasmus + odwiedzili bielski ZGO (Zakład Gospodarki Odpadami) zlokalizowany przy ulicy Krakowskiej. Wycieczka rozpoczęła się od wykładu wstępnego w formie prezentacji, przeprowadzonego przez kierownika działu oraz panią Katarzynę Olek, którzy wykazali się bardzo dużą wiedzą i doświadczeniem w zakresie gospodarki odpadami.

Uczestnicy poznali podstawowe zasady funkcjonowania zakładu ale też dowiedzieli się w jaki sposób prawidłowo segregować oraz pozbywać się odpadów pochodzących z ich gospodarstw domowych. Ponadto uczniowie poznali również sposoby działania Punktów Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK), którymi zarządza bądź z którymi współpracuje ZGO, a mieszkańcy mogą w nich bezpłatnie oddawać odpady problematyczne, takie jak np. wielkogabaryty, meble, gruz budowlany czy elektrośmieci. Po kilku wstępnych uwagach, grupa ubrała odblaskowe kamizelki i wyruszyła na krótki spacer edukacyjny po terenie zakładu, podczas którego nie zabrakło ciekawych wystąpień przewodnika i kilku interesujących ciekawostek. Uczniowie poznali m.in. zasady mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów. Na etapie mechanicznym zmieszane odpady komunalne przenoszone są na linie sortownicze, gdzie maszyny oraz pracownicy ZGO oddzielają od reszty materiały nadające się do recyklingu. Następnie, odpowiednie frakcje biodegradowalne poddaje się kompostowaniu lub stabilizacji, czyli procesom biologicznego przetwarzania. Uczestnicy dowiedzieli się także jak działa biogazownia, w której to w szczelnych zbiornikach bioodpady poddaje się fermentacji beztlenowej. W wyniku tego procesu powstaje biogaz – wykorzystywany do produkcji energii elektrycznej i ciepła. Dodatkowo, pozostałości po tym procesie, nazywane pofermentem, mogą być wkorzystywane przez lokalnych rolników jako nawozy. W czasie spaceru obserwowano także składowisko, na którym deponowane są odpady nienadające się do odzysku lub dalszego przetwarzania (a teren ten objęty jest monitoringiem i odpowiednim nadzorem). Uczniowie dowiedzieli się również, że wyeksploatowane już części składowiska poddawane są rekultywacji – a na jednym z takich obszarów wybudowano farmę fotowoltaiczną. Na zakończenie wizyty każdy uczestnik otrzymał pamiątkowy workoplecak wykonany z materiału, który pochodził z recyklingu butelek PET. Wizyta w Zakładzie Gospodarki Odpadami skłoniła uczniów do wielu refleksji nad problemem marnowania żywności a przede wszystkim skalą odpadów wytwarzanych na co dzień przez gospodarstwa domowe. Dzięki możliwości bezpośredniego poznania procesów przetwarzania pozostałości uczestnicy zdali sobie sprawę z tego jak istotna jest odpowiedzialna konsumpcja a także ograniczanie ilości wyrzucanej żywności i prawidłowa segregacja odpadów.

Autorka: Milena Kliś

English version:

On September 30, 2026, participants in the Erasmus+ project visited the Bielsko-Biała Waste Management Facility (ZGO), located on Krakowska Street. The tour began with an introductory presentation given by the department manager and Ms. Katarzyna Olek, who demonstrated extensive knowledge and experience in the field of waste management. The participants learned the basic principles of how the facility operates and also discovered how to properly sort and dispose of household waste. In addition, the students learned about the operations of the Municipal Waste Sorting Collection Points (PSZOK), which are managed by or in cooperation with ZGO, and where residents can drop off non-problematic waste—such as bulky items, furniture, construction debris, or electronic waste—free of charge. After a few introductory remarks, the group put on reflective vests and set off on a short educational walk around the facility grounds, during which the guide provided engaging commentary and shared several interesting facts. Among other things, the students learned about the principles of mechanical-biological waste treatment. During the mechanical stage, mixed municipal waste is transferred to sorting lines, where machines and ZGO employees separate recyclable materials from the rest. Next, the appropriate biodegradable fractions undergo composting or stabilization—that is biological treatment processes. Participants also learned how a biogas plant works, where biowaste undergoes anaerobic fermentation in sealed tanks. This process produces biogas, which is used to generate electricity and heat. In addition, the residue from this process, known as digestate, can be used by local farmers as fertilizer. During the tour, the group also observed the landfill where waste unsuitable for recovery or further processing is deposited (and this area is subject to monitoring and appropriate supervision. The students also learned that the already exhausted sections of the landfill are being reclaimed—and a solar farm has been built on one such area. At the end of the visit, each participant received a commemorative drawstring bag made from material derived from recycled PET bottles. The visit to the Waste Management Facility prompted the students to reflect deeply on the problem of food waste and, above all, on the scale of waste generated daily by households. By gaining firsthand insight into waste processing, the participants realized how important it is to consume responsibly, reduce food waste, and sort waste properly.

Author: Milena Kliś